Wszystko 14 min Ostatnia aktualizacja: 08.10.2026

Audyt dostępności strony: checklista dla firm usługowych i e-commerce

Audyt dostępności sprawdza jedno: czy z Twojej strony da się skorzystać bez myszy, bez dobrego wzroku i bez wprawy w klikaniu. Ma trzy warstwy - test automatyczny, ręczne przejście serwisu klawiaturą i czytnikiem ekranu oraz test realnych ścieżek: kontaktu, rezerwacji, zakupu. Od 28 czerwca 2025 r. dla części firm to obowiązek ustawowy z karą finansową w tle. Dla reszty - zwykły rachunek: ilu klientów odpada przy formularzu.

Spis treści

Kogo dotyczy Polski Akt o Dostępności?

Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731) wdraża do polskiego prawa Europejski Akt o Dostępności. Obowiązuje od 28 czerwca 2025 r.

Objęte usługi to: handel elektroniczny, bankowość detaliczna, telekomunikacja, transport pasażerski, dystrybucja e-booków oraz dostęp do audiowizualnych usług medialnych. Obok tego lista produktów – komputery i systemy operacyjne, terminale płatnicze, bankomaty i automaty biletowe, smartfony, czytniki e-booków.

Największe nieporozumienie dotyczy słowa „e-commerce”. Ustawa definiuje usługi handlu elektronicznego szeroko: to usługi świadczone na odległość przez strony internetowe i urządzenia mobilne, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie konsumenta, w celu zawarcia umowy konsumenckiej. Sprzedajesz online kurs, konsultację, wizytę, bilet albo ubezpieczenie? To też jest handel elektroniczny, choć nie masz sklepu z paczkami. Sklep obsługujący wyłącznie firmy w tej definicji się nie mieści.

Mikroprzedsiębiorcy świadczący usługi są z obowiązku wyłączeni – chodzi o firmy zatrudniające mniej niż 10 osób, których roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza 2 mln euro. Uwaga: wyłączenie działa przy usługach, nie chroni producentów.

Nadzór podzielono między instytucje. Zgłoszenie naruszenia może złożyć każdy, bez wykazywania interesu prawnego, do Prezesa PFRON – ten rozpatruje je sam albo przekazuje właściwemu organowi. Usługi handlu elektronicznego nadzoruje minister właściwy do spraw informatyzacji, bankowość detaliczną Rzecznik Finansowy, telekomunikację i e-booki Prezes UKE, transport – odpowiednie inspekcje.

Kara pieniężna może sięgnąć dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedni, ale nie więcej niż 10% obrotu z poprzedniego roku. Przeciętne wynagrodzenie za 2025 r. GUS ogłosił na 8903,56 zł, więc górny pułap w 2026 r. to około 89 tys. zł. Pieniądze trafiają do Funduszu Dostępności, termin zapłaty wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Są też przepisy przejściowe, o których łatwo zapomnieć. Umowy o świadczenie usług zawarte przed 28 czerwca 2025 r. mogą obowiązywać w niezmienionej treści do wygaśnięcia, najpóźniej do 28 czerwca 2030 r. Niespełniające wymagań terminale samoobsługowe wolno używać przez okres ich ekonomicznej użyteczności, maksymalnie 20 lat od rozpoczęcia użytkowania.

WCAG 2.1 czy 2.2? Stan na październik 2026

Ustawa mówi o wymaganiach funkcjonalnych, a nie o konkretnej wersji wytycznych. Techniczną normą odniesienia jest europejska EN 301 549. Domniemanie zgodności daje ta wersja normy, którą Komisja Europejska przywołała w Dzienniku Urzędowym UE – obecnie EN 301 549 v3.2.1 z 2021 r., oparta na WCAG 2.1 na poziomie AA.

2 września 2026 r. ETSI opublikował EN 301 549 v4.1.1. Zmiana jest poważna: norma przechodzi na WCAG 2.2, dodaje sześć nowych wymagań, usuwa nieaktualne kryterium 4.1.1 Parsing i po raz pierwszy zawiera aneks mapujący normę wprost na Europejski Akt o Dostępności. Na początku października 2026 r. Komisja jeszcze nie przywołała jej w Dzienniku Urzędowym. Dopóki tego nie zrobi, formalnym punktem odniesienia zostaje v3.2.1.

Praktyczna rada: projektuj od razu pod WCAG 2.2 AA. Nowe kryteria to rzeczy, których i tak wymaga przyzwoity interfejs – fokus niezasłonięty przez przyklejony nagłówek (2.4.11), obsługa bez przeciągania elementów (2.5.7), cel dotykowy co najmniej 24 na 24 piksele (2.5.8), pomoc i kontakt zawsze w tym samym miejscu (3.2.6), brak konieczności wpisywania tych samych danych po raz drugi (3.3.7) oraz logowanie, które nie jest testem pamięci ani łamigłówką (3.3.8). Robienie audytu pod 2.1, żeby za rok robić go pod 2.2, to marnowanie budżetu.

Skala problemu: co pokazuje WebAIM Million 2026

WebAIM co roku skanuje milion stron głównych. Wyniki z lutego 2026 r. przerwały sześcioletnią serię powolnej poprawy – i to w złą stronę. Wykrywalne błędy WCAG miało 95,9% stron wobec 94,8% rok wcześniej. Średnia liczba błędów na stronę wzrosła z 51 do 56,1, czyli o 10,1%.

Sześć najczęstszych błędów nie zmieniło się od siedmiu lat:

zbyt niski kontrast tekstu – 83,9% stron,
brak tekstu alternatywnego obrazów – 53,1%,
brak etykiet pól formularza – 51%,
puste linki – 46,3%,
puste przyciski – 30,6%,
brak deklaracji języka dokumentu – 13,5%.

Ciekawszy jest inny wniosek. Średnia strona główna miała 1437 elementów, o 22,5% więcej niż rok wcześniej, a atrybutów ARIA przybyło o 27%. Strony używające ARIA miały średnio 59,1 błędu, strony bez ARIA – 42. Dopisywanie kodu „dla dostępności” bez zrozumienia, co robi, pogarsza sytuację. Dobra wiadomość jest taka, że cała szóstka z listy to naprawy na godziny, nie na kwartały.

Checklista audytu: warstwa techniczna

Kolejność ma znaczenie. Zacznij od maszyny, skończ na człowieku.

Test automatyczny na 5-10 reprezentatywnych szablonach – strona główna, kategoria, karta produktu lub usługi, formularz, koszyk, blog. Narzędzia: axe DevTools, WAVE, Lighthouse. Automat wyłapuje część problemów: Deque na próbie ponad 13 tys. stron podaje 57% zgłoszeń, ale ten wynik jest wysoki głównie dlatego, że najliczniejsze błędy (kontrast, alty, etykiety) są najłatwiejsze do wykrycia maszynowo. Liczba kryteriów WCAG, które maszyna potrafi zweryfikować w pełni, jest dużo mniejsza.
Nawigacja klawiaturą. Odłóż mysz i przejdź stronę Tabem. Czy widać, gdzie jesteś? Czy kolejność jest logiczna? Czy okno modalne zamyka się Escape’em i nie więzi fokusu? Czy da się pominąć menu skrótem „przejdź do treści”?
Kontrast. Minimum 4,5:1 dla zwykłego tekstu i 3:1 dla dużego tekstu oraz elementów interfejsu. Sprawdź stany hover, focus i disabled, a także napisy na zdjęciach – tam kontrast najczęściej leży.
Teksty alternatywne. Obraz niosący treść dostaje opis, dekoracyjny dostaje puste alt. Zdjęcie produktu opisz tak, jak opisałbyś je klientowi przez telefon. „img_2481.jpg” w alcie to gorszy wynik niż brak alt.
Struktura nagłówków. Jeden h1, potem hierarchia bez przeskoków. Nagłówek to element struktury, a nie sposób na powiększenie czcionki – czytnik ekranu i wyszukiwarka czytają to tak samo.
Formularze. Każde pole ma powiązaną etykietę. Sam placeholder nie wystarczy, bo znika po kliknięciu. Błąd musi być opisany słowami, a nie samą czerwoną ramką, i ma mówić, co konkretnie poprawić.
Powiększenie i reflow. 200% powiększenia bez utraty treści i funkcji, układ działający przy szerokości 320 pikseli bez poziomego przewijania.
Multimedia. Napisy do nagrań z mową, transkrypcja przy podcastach, audiodeskrypcja tam, gdzie obraz niesie informację, której nie ma w dźwięku. Autoodtwarzanie z dźwiękiem – wyłącz.
Język. Atrybut lang=”pl” w kodzie strony i oznaczenie wtrąceń w innych językach. Bez tego syntezator czyta polski tekst z angielską wymową.
Dokumenty do pobrania. Cennik, regulamin, karta produktu. PDF będący skanem jest dla czytnika pustą kartką.
Czytnik ekranu. Przejdź jedną pełną ścieżkę z NVDA (darmowy, Windows) albo VoiceOver. Dwadzieścia minut, a wniosków więcej niż z całego raportu automatu.

Checklista dla sklepu internetowego

W e-commerce audytuje się ścieżkę, nie podstrony. Przejdź całą drogę klawiaturą: lista produktów, karta produktu, wybór wariantu, koszyk, dostawa, płatność, potwierdzenie. Jeśli utkniesz, masz odpowiedź, gdzie znika konwersja.

Warianty (rozmiar, kolor, wersja) jako pola formularza z etykietami, a nie jako klikalne divy bez roli i nazwy.
Filtry i sortowanie: zmiana listy wyników ogłaszana czytnikowi, a nie tylko widoczna na ekranie.
Walidacja koszyka: komunikat przy polu plus podsumowanie błędów na górze z linkiem prowadzącym do pola.
Limity czasu – sesja, rezerwacja towaru, kod płatności. Użytkownik musi móc je przedłużyć.
CAPTCHA nie może być jedyną drogą. Obrazek z pokręconymi literami wyklucza osoby niewidome.
Cena, koszty dostawy i termin realizacji jako tekst, nigdy jako grafika.
Pop-up rabatowy: zamykalny klawiaturą, bez przechwytywania fokusu na stałe.
Potwierdzenie zamówienia i faktura w formie tekstowej.
Informacja o spełnianiu wymagań dostępności w regulaminie lub ogólnych warunkach – to odrębny obowiązek z ustawy, nie ozdobnik.

Checklista dla firmy usługowej

Tu problem rzadko leży w szablonie strony. Leży w tym, co doklejono z zewnątrz.

Formularz kontaktowy i kalendarz rezerwacji z zewnętrznej wtyczki – najczęstszy najsłabszy punkt całego serwisu. Sprawdź go osobno, zanim kupisz abonament.
Chatbot i widget wsparcia: czy otwiera się i zamyka klawiaturą, czy nie zabiera fokusu przy wejściu na stronę.
Mapa dojazdu: obok niej adres i wskazówki tekstem. Ustawa wyłącza mapy z wymagań pod warunkiem, że dane adresowe podano w sposób dostępny.
Oferta i cennik w PDF: wersja HTML na stronie albo PDF z tagami i realnym tekstem.
Opinie klientów wklejone jako zrzuty ekranu – przepisz treść.
Landing page kampanii i strony zapisu na newsletter. Powstają poza głównym CMS-em i systematycznie wypadają z audytu.

Słabowidzący mężczyzna w słuchawkach korzysta z czytnika ekranu i monitora brajlowskiego podczas audytu dostępności strony

Co sprawdzić w pierwszej kolejności?

Obszar

Co sprawdzić

Typowy błąd

Skutek

Kontrast

4,5:1 dla tekstu, 3:1 dla elementów interfejsu

Jasnoszary tekst i pastelowe CTA

Najczęstszy błąd na świecie – 83,9% stron

Obrazy

Alt opisowy albo świadomie pusty

Nazwa pliku w atrybucie alt

Czytnik czyta „img underscore 2481”

Formularze

Etykieta powiązana z polem

Sam placeholder

Porzucone zapytania i zamówienia

Linki i przyciski

Nazwa dostępna dla ikon

Pusty link z samą ikoną

Komunikat „link” bez treści

Fokus

Widoczny i niezasłonięty

outline: none w CSS

Nawigacja klawiaturą niemożliwa

Nagłówki

Jeden h1 i pełna hierarchia

Nagłówki użyte jako styl tekstu

Gorsze skanowanie treści i SEO

Powiększenie

200% i reflow przy 320 px

Sztywne szerokości kontenerów

Ucięta treść na telefonie

Dokumenty

PDF z warstwą tekstową

Skan cennika

Brak dostępu do oferty

Dlaczego nakładka dostępności nie zastąpi audytu

Widget z ikoną ludzika w rogu ekranu obiecuje zgodność jednym skryptem. Warto znać finał tej historii. W styczniu 2025 r. amerykańska Federalna Komisja Handlu nałożyła na firmę accessiBe milion dolarów za twierdzenie, że jej narzędzie accessWidget „automatycznie zapewnia” zgodność z WCAG 2.1 AA. Komisja ustaliła, że produkt tego nie robił, a dodatkowo firma prezentowała recenzje powiązanych z sobą autorów jako niezależne opinie. Ostateczną decyzję zatwierdzono w kwietniu 2025 r.; zakazuje ona obiecywania automatycznej zgodności bez dowodów.

Nakładka potrafi dodać funkcje wygodowe, na przykład powiększanie tekstu czy tryb wysokiego kontrastu. Nie naprawia kodu pod spodem i nie robi audytu. Organ nadzoru, sąd albo rozdrażniony klient ocenią stronę, nie widget.

Co powinno zostać na papierze po audycie

Sam raport z narzędzia to za mało, jeśli kiedyś trzeba będzie pokazać, że firma działała rozsądnie.

Ocena zgodności usługi wraz z informacją dla użytkownika: jak usługa spełnia wymagania dostępności i z jakimi technologiami wspomagającymi współpracuje. Ta informacja ma być podana w dostępnej formie.
Uzasadnienie wyjątków. Ustawa dopuszcza odstępstwa, gdy spełnienie wymagań powodowałoby zasadniczą zmianę cech usługi albo nieproporcjonalne obciążenie. Obie przesłanki wymagają analizy, udokumentowania i wykazania przed organem nadzoru. Zdanie „nie było nas na to stać” nie jest oceną.
Raport z audytu z datą, zakresem, wersją standardu i listą znalezisk.
Plan napraw z priorytetami, terminami i nazwiskiem osoby odpowiedzialnej. Przy kontroli liczy się też to, czy firma robi cokolwiek.

Zacznij od pięciu minut bez myszy

Odłóż mysz i spróbuj kupić własny produkt albo wysłać zapytanie z własnego formularza. Pierwsze pięć minut powie Ci więcej niż niejeden raport, a lista rzeczy do naprawienia zwykle zaczyna się od kontrastu, altów i etykiet. Czyli od poprawek na kilka godzin pracy.

Two Colours patrzy na takie projekty szerzej: łącząc strony internetowe, landing page’e, sklepy e-commerce, kampanie, branding, social media oraz AI & Automation. Dostępność traktujemy jak część projektu i wydajności strony, a nie jak osobny obowiązek doklejany na końcu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy moja mała firma usługowa musi wdrażać WCAG?

Mikroprzedsiębiorca świadczący usługi, czyli firma poniżej 10 osób z obrotem lub sumą bilansową do 2 mln euro, jest wyłączony z obowiązków ustawy w zakresie usług. Wyłączenie nie obejmuje producentów produktów objętych ustawą. Niezależnie od przepisów formularz, którego nie da się wypełnić klawiaturą, kosztuje realne zapytania.

Czy sklep B2B też podlega przepisom?

Definicja usług handlu elektronicznego odnosi się do zawierania umowy z konsumentem. Sprzedaż wyłącznie do firm w niej się nie mieści. Granica bywa cienka – jeśli ten sam sklep obsługuje również osoby fizyczne, przepisy wchodzą w grę.

Czy wystarczy przepuścić stronę przez Lighthouse?

Nie. Automat znajdzie kontrast, brakujące alty i etykiety, ale nie oceni sensowności opisów, kolejności fokusu ani tego, czy da się dokończyć zakup bez myszy. Potrzebne są trzy warstwy: narzędzie, test ręczny i czytnik ekranu.

Ile trwa audyt dostępności?

Liczy się liczba unikalnych szablonów i ścieżek, a nie liczba podstron. Serwis firmowy z kilkoma szablonami to zwykle kilka dni pracy razem z raportem; sklep z konfiguratorem produktu i procesem płatności – odpowiednio więcej.